انواع سردرد
بسیاری از ما، درد تپنده، ناراحتکننده و در بسیاری از مواقع، اعصابخوردکن سردرد را تجربه کردهایم. بد نیست بدانید که انواع مختلفی از سردرد وجود دارد، که هرکدام از آنها میتواند نشاندهندهی مشکلات خاصی باشد. در این مقاله قصد داریم تا انواع سردرد را به شما معرفی کنیم تا اینبار که خدای نکرده دوباره به سراغتان آمد، بدانید با کدام نوع آن مواجه هستید و بهتر است برای درمانش چه کنید.
- سردردهای تنشی
- سردردهای خوشهای
- سردردهای میگرنی
- آلرژی یا سردردهای سینوسی
- سردردهای هورمونی
- سردردهای کافئین
- سردردهای تحرکی
- سردردهای فشار خون
- سردردهای واکنشی
- سردردهای پس از ضربه
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که هر شخصی، هرازچندگاهی، بالاخره سردرد را تجربه کرده است. اگر چه سردرد میتواند به عنوان درد، در هر منطقهای از سر تعریف شود اما علت، مدت و شدت این درد میتواند با توجه به نوع سردرد متفاوت باشد.
در برخی موارد، سردرد ممکن است نیاز به مراجعهی فوری به پزشک داشته باشد. پس اگر یکی از موارد زیر را در کنار سردرد خود تجربه میکنید، هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
- گرفتگی گردن
- خارش یا تحریک پوست
- حس درد بدترین سردردی که تا به حال داشتید
- استفراغ
- گیجی
- لکنت زبان
- تب ۳۸ درجه به بالا
- فلج در هر قسمتی از بدن و یا از دست دادن بینایی
اگر سردرد شما نسبت به مواردی که در بالا گفته شد، شدت کمتری دارد، باید یاد بگیرید که چگونه نوع سردردی که ممکن است تجربه کنید را تشخیص دهید و چه کاری میتوانید برای کاهش علائم آن انجام دهید.
ما در ادامهی مطلب به شما در درک بهتر نوع سردردتان کمک خواهیم کرد.
شایعترین سردردهای اولیه
سردردهای اولیه آن دسته از دردهایی هستند که بدون علت جسمانی دیگری در سر شما بهوجود آمدهاند. به عبارت دیگر، سردرد شما با چیزی که بدن شما با آن سر و کار دارد، مانند بیماری و یا آلرژی، تحریک نشده است و یا بهتر بگوییم؛ این موارد باعث ایجاد سردرد در شما نشدهاند.
این سردردها میتوانند اپیزودیک یا مزمن باشند:
سردردهای اپیزودیک ممکن است هر چند وقت یکبار و یا حتی مثلا یکبار در سال رخ بدهند. مدت زمان این سردردها از نیم ساعت تا چند ساعت است.
سردردهای مزمن اما ثبات بیشتری دارند. آنها اغلب چندین بار در ماه رخ میدهند و میتوانند در هر بار رخ دادن، روزها شما را درگیر خودشان بکنند. در چنین مواردی باید برای مدیریت این دردها، برنامهریزی داشته باشید تا آنها شما را از پا درنیاورند.
۱. سردرد تنشی
سردرد تنشی زمانی رخ میدهد که شما در سرتاسر سرتان احساس سنگینی و درد را تجربه کنید. سردرد تنشی ضربان ندارد. همچنین باعث ایجاد حساسیت در نواحی دور گردن و پیشانی و پوست سر و یا ماهیچههای شما خواهد شد.
هر کسی میتواند مبتلا به سردرد تنشی شود، سردردی که اغلب با استرس تحریک میشود.
مسکنهای OTC میتوانند برای درمان این نوع سردرد موثر واقع شوند. مسکنهایی مثل: آسپیرین، ادویل یا ایپوبروفن، ناپروکسن، استامینوفن و یا کافئین!
اگر مصرف داروهای OTC کمکی نکرد، پزشک شما ممکن است داروهای دیگری را برایتان تجویز کند. داروهایی مثل: ایندومتاسین، ملوکسیکام و کتورولاک. البته فراموش نکنید که این داروها را به هیچ وجه بدون توصیهی پزشک و خودسرانه مصرف نکنید.
۲. سردردهای خوشهای
سردردهای خوشهای با سوزش شدید و درد نافذ مشخص میشوند. آنها در اطراف یا پشت یک چشم و یا یک طرف صورت در یک زمان رخ میدهند. گاهی اوقات تورم، قرمزی، برافروختگی و تعریق در طرفی رخ میدهد که سردرد از آنجا شروع شده است. گرفتگی بینی و پارگی چشم نیز اغلب در سمتی که سردرد وجود دارد رخ میدهد.
این سردردها به صورت سری و پشت سر هم اتفاق میافتند. هر سردرد میتواند ۱۵ دقیقه تا ۳ ساعت طول بکشد. اغلب افراد در طول روز یک تا چهار بار این نوع سردرد را تجربه میکنند، که معمولا هر روز تقریبا به طور همزمان و در طول یک خوشه است. بعد از رفع سردرد، سردرد دیگر به زودی عود خواهد کرد.
یک سری از سردردهای خوشهای میتوانند به صورت روزانه و به مدت چند بار در یک ماه رخ بدهند. در ماههای بین خوشهها، افراد بدون علامت هستند و دردی به سراغشان نمیآید. سردرد خوشهای در بهار و پاییز شایعتر است. آنها همچنین در مردان، سه برابر بیشتر از زنان رایج هستند.
پزشکان هنوز مطمئن نیستند که چه چیزی باعث سردرد خوشهای میشود، اما برخی روشهای موثر برای درمان و یا کاهش علائم آن را میدانند. پزشک شما ممکن است اکسیژن درمانی و یا بیحس کنندگی موضعی (لیدوکائین) را برای تسکین درد توصیه کند.
بعد از اینکه درمان تشخیص داده شد، پزشک شما برنامهی پیشگیری از بروز این نوع سردرد را شروع خواهد کرد. کورکواستروئیدها، ملاتونین، توپیرامات (توپامکس) و مسدود کنندههای کانال کلسیم، ممکن است سردردهای خوشهای شما را پس از یک دوره مصرف، بهبود ببخشند.
۳. میگرن
درد میگرن با تپشهای دردآلودی در اعماق سر شما بروز پیدا میکند. این درد ممکن است چند روز طول بکشد و به طور قابلتوجهی توانایی شما برای انجام کارهای روتین روزانهتان را محدود کرده و بر عملکرد عادی روزانهی شما تاثیر بگذارد. میگرن از نوع دردهای تپشی است و معمولا یک طرف را درگیر میکند. افراد مبتلا به سردردهای میگرنی اغلب نسبت به نور و صدا حساس هستند. تهوع و استفراغ نیز در این نوع سردرد معمولا رخ میدهد.
برخی از میگرنها همزمان با اختلالات بینایی بروز پیدا میکنند. حدود یک نفر از هر پنج نفر این علائم را قبل از شروع سردرد تجربه خواهند کرد که به عنوان هاله یا تشعشع شناخته میشود و ممکن است باعث شود که شما موارد زیر را ببینید:
- نورهای چشمکزن
- نورهای رقصان
- خطوط زیگزاگ
- ستاره
- نقاط کور و یا تاریک
این تشعشعات میتوانند یک سمت صورت شما را دچار سوزش کنند. همچنین شما ممکن است در حین میگرن، با حس سوزش در بازو و یا مشکل تکلم نیز مواجه شوید. توجه داشته باشید که اگر میگرن شما باعث شد چنین علائمی را هم تجربه کنید، هرچه سریعتر به پزشک متخصص مراجعه کنید.
حملات میگرن ممکن است ارثی بوده و یا با دیگر بیماریهای سیستم عصبی مرتبط باشد. زنان نسبت به مردان سه برابر بیشتر احتمال ابتلا به میگرن را دارند. افراد مبتلا به اختلال استرس پس از بحران نیز بیشتر در معرض ابتلا به میگرن هستند.
عوامل محیطی خاص مانند اختلال خواب، خشکی بدن از کم آبی، عدم مصرف وعدههای غذایی، مصرف برخی غذاها، نوسانات هورمونی و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، محرکهای شایع میگرن هستند.
اگر داروهای ضد درد OTC درد میگرن شما را در طی یک حمله کاهش ندهند، پزشک شما ممکن است تریپتانها را برایتان تجویز کند. تریپتانها داروهایی هستند که التهاب را کاهش داده و جریان خون را در مغز شما تغییر میدهند. آنها به شکل اسپریهای بینی، قرصها و یا تزریقات مصرف میشوند.
گزینههای محبوب عبارتند از:
- سوماتریپتان (Imitrex)
- ریزاتیریپتان (Maxalt)
- ریزاتیریپتان (Axert)
اگر سردردهایی را تجربه میکنید که بیش از سه روز در ماه ناتوانتان میکنند، سردردهایی که چهار روز در ماه تا حدودی ناتوانکننده هستند، و یا هر نوع سردردی که حداقل شش روز در ماه شما را از زندگی عادیتان دور میکند، با پزشک خود در مورد مصرف روزانه دارو برای پیشگیری و یا جلوگیری از بروز آن مشورت کنید.
تحقیقات نشان میدهد که داروهای پیشگیرانه به طور قابلتوجهی کمتر مورد استفاده قرار میگیرند. تنها ۳ تا ۱۳ درصد افراد مبتلا به میگرن داروهای پیشگیری کننده مصرف میکنند، در حالی که ۳۸ درصد آنها واقعا به آن نیاز دارند.
داروهای پیشگیرانه مفید عبارتند از:
- پروپرانولول (ایندرال)
- متوپرولول (توپرول)
- توپیرامات (توپامکس)
- آمی تریپتیلین
همین حالا به صورت آنلاین با یک متخصص مغز و اعصاب خبره گپ بزنید!
شایعترین سردردهای ثانویه
سردردهای ثانویه نشانه چیز دیگری هستند که در بدن شما اتفاق میافتد. اگر محرک سردرد ثانویه شما ادامه داشته باشد، میتواند تبدیل به یک بیماری مزمن شود. اگر علت اصلی را درمان کنید، سردرد هم درمان میشود.
۴. سردردهای آلرژیک و سینوسی
گاهی اوقات سردرد به خاطر یک واکنش آلرژیک رخ میدهد. درد ناشی از این سردردها اغلب در ناحیه سینوسی و جلوی سر شما متمرکز است.
سردردهای میگرنی عموما و به اشتباه به عنوان سردردهای سینوسی تشخیص داده میشوند. درواقع، بیش از ۹۰ درصد از “سردردهای سینوسی”، میگرن هستند. افرادی که آلرژی یا سینوزیت فصلی مزمن دارند، مستعد این نوع سردرد هستند.
سردردهای ناشی از سینوزیت با کم شدن موکوس که باعث فشار به سینوسها میشود، درمان میشوند. اسپریهای استروییدی موضعی، ضد گرفتگی OTC مانند فنیل آفرین یا آنتیهیستامینهایی مانند ستیریزین ممکن است به این امر کمک کنند.
سردرد سینوسی میتواند نشانهای از سینوزیت باشد.
در این موارد، پزشک شما ممکن است برای رفع عفونت و تسکین سردرد و دیگر علائم، آنتیبیوتیک تجویز کند، اما شما به هیچ وجه آن را خودسرانه مصرف نکنید.
۵. سردردهای هورمونی
زنان عموما سردردهای مرتبط با نوسانات هورمونی را تجربه میکنند. قاعدگی، قرصهای کنترل بارداری و بارداری همه بر میزان استروژن شما تاثیر میگذارند که میتواند باعث سردرد شود. این سردردهایی که به طور ویژه با چرخهی قاعدگی مرتبط هستند، به میگرن قاعدگی نیز مشهور هستند. اینها میتوانند درست قبل، در طول و یا درست بعد از قاعدگی و همچنین در طول تخمکگذاری رخ دهند.
داروهایی مانند ناپروکسن و یا داروهای تجویزی مانند فروروانان (فروا) میتوانند برای کنترل این درد مفید واقع شوند.
تخمین زده میشود که حدود ۶۰ درصد از زنان مبتلا به میگرن نیز میگرن قاعدگی را تجربه میکنند، بنابراین درمانهای جایگزین ممکن است در کاهش کلی سردرد در هر ماه نقش داشته باشد. روشهای تمدد اعصاب، یوگا، طب سوزنی و رژیم غذایی تغییر یافته میتوانند به پیشگیری از سردردهای میگرنی کمک کنند.
۶. سردردهای کافئین
کافئین بر جریان خون به مغز شما تاثیر میگذارد. داشتن مقدار زیادی کافئین میتواند به شما سردرد بدهد. افرادی که میگرن مکرر دارند به خاطر مصرف کافئین در معرض خطر بروز سردردهای بیشتری قرار دارند.
زمانی که مغزتان را به دریافت مقدار مشخصی از کافئین در طول روز یا شب عادت میدهید، اگر کافئین مصرف نکنید، ممکن است دچار سردرد شوید. این ممکن است به این دلیل باشد که کافئین شیمی مغز شما را تغییر میدهد و ترک آن میتواند باعث سردرد شود.
نباید فراموش کنید که هر کسی که کافئین مصرف کند، لزوما دچار سردرد ناشی از قطع مصرف آن نخواهد شد. اگر به مصرف کافئین عادت دارید، سعی کنید سطح و میزان مصرفتان را در حد معقولی نگه دارید. گاهی اوقات هم ترک همیشگی کافئین میتواند در از بین بردن این سردردها مفید واقع شود.
۷. سردردهای حرکتی
سردردهای حرکتی پس از یک دوره فعالیت جسمانی شدید رخ میدهند. وزن کم کردن، دویدن و حتی رابطه جنسی میتواند باعث بروز این سردرد شود. این فعالیتها باعث افزایش جریان خون به جمجمه شما میشوند که میتواند منجر به سردرد تپنده در هر دو طرف سر شما شود.
سردردهای حرکتی زیاد طول نمیکشند. این نوع سردرد، معمولا ظرف چند دقیقه و یا چند ساعت رفع میشود. داروهایی مثل آسپرین و ایبوپروفن (ادویل) هم میتوانند علائم شما را تسکین دهند.
اگر سردردهای حرکتیتان ادامهدار بودند و یا به راحتی درمان نشدند، حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید چراکه میتوانند نشاندهندهی مشکلات جسمی شدیدتری باشند.
۸. سردردهای فشار خون (تنشی شدید)
فشار خون بالا میتواند باعث ایجاد سردرد در شما شود و این نوع سردرد یک حالت اورژانسی را نشان میدهد. این اتفاق زمانی رخ میدهد که فشار خون شما به طور خطرناکی بالا میرود.
سردرد ناشی از فشار خون معمولا در هر دو طرف سر شما رخ میدهد و معمولا با هر فعالیتی بدتر میشود. همچنین ممکن است باعث ایجاد تغییراتی در بینایی، کرختی و یا مورمور شدن، خونریزی بینی، درد سینه و یا کوتاه شدن نفس نیز بشود.
اگر فکر میکنید که دچار سردرد ناشی از فشار خون هستید، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. اگر در حال درمان فشار خون بالا باشید، احتمال بیشتری وجود دارد که دچار این نوع سردرد شوید.
این نوع سردرد معمولا خیلی زود بعد از اینکه فشار خون تحت کنترل قرار بگیرد، از بین میرود و تا زمانی که فشار خون در سطح نرمالی باشد نیز بروز پیدا نخواهد کرد.
۹. سردردهای واکنشی
سردردهای واکنشی، که به عنوان سردردهای مصرف بیش از حد دارو نیز شناخته میشوند، میتوانند باعث ایجاد احساس سردرد کسلکننده و تنشی شوند، و یا ممکن است به شدت دردناکتر، مانند میگرن بروز پیدا کنند.
اگر به طور مرتب از مسکنهای OTC استفاده میکنید، ممکن است نسبت به این نوع سردرد حساستر باشید. استفاده بیش از حد از این داروها منجر به سردرد بیشتر شده و به هیچ وجه سردردتان را کمتر نخواهد کرد.
احتمال بروز سردردهای مکرر در زمان استفاده از داروهایی مثل استامینوفن، ایبوپروفن، آسپرین و ناپروکسن که بیشتر از ۱۵ روز در ماه استفاده شود، بیشتر است.
تنها درمان برای سردردهای واکنشی این است که خودتان را از داروهایی که برای کنترل درد مصرف کردهاید، خلاص کنید. اگرچه درد ممکن است در ابتدا بدتر شود اما اگر تحمل کنید، در عرض چند روز به طور کامل فروکش خواهد کرد.
یک راه خوب برای جلوگیری از مصرف بیش از حد دارو، استفاده از یک داروی پیشگیری کننده روزانه است که باعث بازگشت سردرد نمیشود و از بروز سردرد جلوگیری میکند.
برای مشورت با مشاوران سلامتی نوا، کلیک کنید!
۱۰. سردردهای پس از ضربه
سردردهای پس از ضربه میتوانند بعد از هر نوع آسیب در سر ایجاد شوند. این سردردها مثل میگرن و یا سردردهای تنشی هستند و معمولا ۶ تا ۱۲ ماه پس از آسیب ایجاد شده در سر شما طول میکشند. آنها همچنین میتوانند مزمن شوند.
تریپتان، سوماتریپتان و آمی تریپتیلین اغلب برای کنترل درد ناشی از این سردردها تجویز میشوند.
چه موقع باید به پزشک مراجعه کنید؟
در اغلب موارد، سردردهای اپیزودیک در عرض ۴۸ ساعت از بین میروند. اگر سردردی دارید که بیش از دو روز طول کشیده و یا شدت آن افزایش پیدا کرده، باید به پزشک مراجعه کنید.
اگر بیش از ۱۵ روز در ماه در طی یک دورهی سهماهه دچار سردرد شدید، ممکن است دچار سردرد مزمن شده باشید. شما باید پزشک خود را ببینید تا بفهمد چه اتفاقی افتاده، حتی اگر بتوانید درد خود را با آسپرین یا ایبوپروفن تسکین دهید، باز هم به پزشک مراجعه کنید.
سردرد میتواند نشانهای از مشکلات جسمی شدیدتری باشد و برخی از آنها نیاز به درمان فراتر از داروهای OTC و درمانهای خانگی دارند.
چه چیزی باعث درد پیشانی شده و چطور درمان میشود؟
درد پیشانی میتواند ناراحتکننده، آزاردهنده و همچنین مختلکننده باشد. چنین دردی ممکن است باعث شود که نتوانید از پس کارهای روزمرهتان بربیایید، اما خبر خوب این است که چنین سردردی به ندرت میتواند نشاندهندهی مشکلات جسمی جدیتر باشد.
چگونه بفهمیم که دیگر زمان آن رسیده که نگران سردردهایمان باشیم؟
سردرد میتواند ناراحتکننده، دردناک و حتی ناتوانکننده باشد اما معمولا لازم نیست نگران آنها باشید. بیشتر سردردها ناشی از مشکلات جدی نیستند و حتی بد نیست بدانید که ۳۶ نوع مختلف سردرد شایع وجود دارد.
با این حال، گاهی اوقات درد ناشی از سردرد نشانه این است که مشکلی وجود دارد.
علائمی از سردرد که باید نگرانشان شوید
سردرد معمولا باعث درد در ناحیه سر، صورت و یا گردن میشود. اگر درد شدید، غیر معمول و یا علائم و نشانههای دیگری دارید، فورا به پزشک مراجعه کنید. سردرد شما ممکن است نشانهای از بیماری زمینهای و یا مشکلات جسمی جدیتری باشد.
اگر دچار علائم زیر در هنگام سردرد هستید، باید سردردتان را جدیتر بگیرید:
- سردرد ناگهانی و بسیار شدید (سردرد رعد و برقی)
- سردرد شدید برای اولین بار پس از سالها نداشتن آن
- سردرد همراه با گرفتگی و درد گردن و تب
- تب شدید همراه با سردرد
- تهوع و استفراغ
- خوندماغ شدن
- از هوش رفتن
- سرگیجه یا از دست دادن تعادل
- احساس فشار شدید به پشت سر
- سردردی که شما را از خواب بیدار کند
- دردی که وقتی موقعیت خود را تغییر میدهید بدتر میشود
- سردردی که باعث دوبینی و یا ضعف در بینایی شود
- بیحسی صورت که بیشتر از یک ساعت طول بکشد
- گیجی یا درک نکردن صحیح گفتار دیگران
- افتادگی یک طرف صورت
- احساس ضعف در یک طرف از بدن
- سختی در تکلم
- سختی در راه رفتن
- مشکلات شنوایی
- درد عضلانی
- دردی که پس از عطسه، سرفه و یا هر فعالیت دیگری ایجاد شود
- درد مداوم در یک ناحیهی مخصوص
- تشنج
- تعریق شبانه
- کاهش وزن ناگهانی
- تورم سر و یا صورت
- برآمدگی یا زخم روی سر
- سردردی که پس از گاز گرفته شدن توسط یک حیوان ایجاد شود
سخن آخر
سردردها معمولا به دلیل دهیدراته شدن یا کم آبی بدن، تنش عضلانی، درد عصبی، تب، ترک کافئین، مصرف الکل و یا مصرف انواع خاصی از غذاها بروز پیدا میکنند. گاهی حتی در نتیجهی دنداندرد، دچار سردرد میشوید. تغییرات هورمونی یا بارداری هم میتواند باعث ایجاد سردرد شود.
در هر حال، اگر سردردتان طولانی و غیر قابل تحمل شده، به جای خود درمانی، حتما با یک متخصص مغز و اعصاب در نوا مشورت کنید تا از بروز مشکلات جدیتر پیشگیری کنید.
برای دانلود اپلیکیشن نوا اینجا کلیک کنید.
